GẠO VIỆT NAM TRƯỚC SỨC ÉP “KÉP”: ẤN ĐỘ DƯ CUNG, PHILIPPINES NGỪNG NHẬP

Gạo Việt Nam chịu sức ép cạnh tranh với gạo Ấn Độ dư cung và Philippines tạm dừng nhập khẩu, ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu gạo Việt Nam.

Gạo Việt Nam trước sức ép “kép”: Ấn Độ và Philippines

Gạo Việt Nam là một trong ba nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, hiện đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng lớn khi hai yếu tố chính tác động cùng lúc: Ấn Độ gia tăng cung gạo và Philippines tạm ngừng nhập khẩu gạo từ những thị trường truyền thống.

Ấn Độ tạo dư cung gạo toàn cầu

Giá gạo thế giới gần đây trượt dài do nhiều nước sản xuất lớn được mùa, trong đó Ấn Độ (quốc gia đông dân nhất thế giới) đang nổi lên như “ngòi nổ” của làn sóng dư cung gạo toàn cầu.

Giá gạo xuất khẩu, chẳng hạn gạo 5% tấm của Ấn Độ và Thái Lan, giảm mạnh so với nhiều năm trước, kéo theo xu hướng giảm giá trung bình của gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Diễn biến giá gạo 5% tấm của Việt Nam (Nguồn: LESG tổng hợp).

Tình hình xuất khẩu gạo Việt Nam

Theo báo cáo của Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế, sản lượng gạo toàn cầu trong niên vụ 2025–2026 dự kiến đạt kỷ lục 727 triệu tấn - phản ánh lực cung gia tăng mạnh, khiến dư cung gạo trên thị trường thế giới lớn hơn cầu.

Trong bối cảnh này, giá xuất khẩu gạo của Việt Nam giảm khoảng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy gạo Việt Nam chịu cạnh tranh trực tiếp từ nguồn cung giá rẻ hơn như từ Ấn Độ và các nguồn cung khác.

Sản lượng xuất khẩu gạo của Ấn Độ (Nguồn: USDA và Liên đoàn các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ (IREF) )

Philippines tạm ngừng nhập khẩu

Trong khi đó, Philippines - nước mua gạo nhiều nhất thế giới và là thị trường xuất khẩu chủ lực của Vietnam, đã tạm dừng nhập khẩu gạo trong hai tháng gần đây nhằm bảo vệ thị trường nội địa.

Việc Philippines tạm ngừng nhập khẩu gạo gây áp lực lớn lên gạo Việt Nam, bởi quốc gia này chiếm khoảng 40-45% tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam trong các năm gần đây, và hàng loạt đơn hàng bị trì hoãn hoặc tồn kho tăng cao do lệnh tạm dừng này.

Việc Philippines tạm ngừng nhập khẩu thậm chí đã được kéo dài tới cuối năm 2025 để bảo vệ nông dân trong mùa thu hoạch, khiến các doanh nghiệp Việt Nam lo ngại về tồn kho lớn và áp lực giảm giá.

Xuất khẩu gạo Việt Nam đi các thị trường chính (Nguồn: Agromonitor tổng hợp).

Sức ép “kép” và hướng đi mới

Sự kết hợp của dư cung gạo toàn cầu từ Ấn Độ và lệnh tạm ngừng nhập khẩu của Philippines tạo thành sức ép “kép” lên thị trường gạo Việt Nam, làm giảm giá xuất khẩu và đặt ra thách thức trong việc duy trì thị phần tại các thị trường trọng yếu.

Để đối phó, các doanh nghiệp và cơ quan chức năng Việt Nam đang xem xét mở rộng thị trường sang các khu vực khác như châu Phi và Trung Đông, đồng thời tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm để giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.